Permacultuurcentrum
Den Haag

Al ruim 18 jaar zijn we met o.a. Permacultuur actief in de regio. De laatste jaren zijn we ook betrokken bij projecten elders in Nederland. Dat heeft jarenlange samenwerking opgeleverd en ook talloze ad hoc samenwerkingsverbanden. Dat is vaak heel organisch gegroeid en het heeft zo stilletjes aan tot heel veel leuke projectjes en initiatieven geleid.
Eigenlijk zie ik in het bovenstaande twee belangrijke thema's: Permacultuur en Samenwerken. We hebben daar heel wat te leren en af te leren. Dat zijn dan vaak veranderingen in ons zelf, maar ook de wereld en onze samenwerking heeft dat nodig.

cursus
5 vrijdagmiddagen m.i.v. 6 november 
met Rutger Spoelstra
[ Lees meer... ]

Ontwerp je eigen Permacultuurtuin

In deze cursus staat het ontwerpen centraal. Onder begeleiding maak je een ontwerp voor je eigen tuin, balkon, voedselbos, volkstuin of buurttuin met behulp van de permacultuur ontwerpprincipes. Aan de hand van thema's wordt je kennis over permacultuur verdiept en het ontwerp elke les verder uitgewerkt. 

We kijken ook naar praktische zaken als: tekenen en maquettes maken, ontwerpdoelstellingen, keuzes maken en wat is er nodig om het ontwerp te realiseren. 

De cursus begint op Eetbaar Park in het Zuiderpark waar ook weer nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden en er zijn ook een aantal lessen op andere inspirerende plekken en dat zijn Spinozahof en Groene Mient.

woensdagavond
11 november
film van
Louis De Jaeger
& Arne Focketyns

[ Lees meer... ]

‍Eat more Trees

Wat als de toekomst van ons voedsel letterlijk aan de bomen groeit? Eat More Trees neemt je mee van het Amazonewoud tot Europa en de VS, en volgt pioniers die landbouw herdenken via bodemzorg en agroforestry. Een toegankelijke en visueel sterke documentaire die hoopvolle alternatieven toont voor ons voedselsysteem.

zaterdag
14 november
werk- en leerdag
[ Lees meer... ]

‍Wilgen knotten en vlechten

De wilgen op Eetbaar Park zijn de laatste twee jaar gigantisch gegroeid en geven nu te veel schaduw en vooral daarom gaan we ze knotten. Tegelijk zijn een aantal gevlochten wilgenafscheidingen aan vervanging toe.
Op deze dag gaan we dat aanpakken. Ook gaan we een deel van de meidoornhaag, die rondom de tuin komt vervlechten tot een minder doordringbare afscheiding en zullen daar verschillende technieken voor gebruiken.

woensdagavond
18 november
film van
John Feldman

[ Lees meer... ]

‍Regenerating Life

Wat als de klimaatcrisis minder te maken heeft met CO2 dan we denken, en meer met het verlies van leven op aarde? Regenerating Life schuift een ander verhaal naar voren: het klimaat wordt in grote mate gereguleerd door levende systemen zoals bodems, planten en watercycli. Door ontbossing, industriële landbouw en het uitputten van bodems hebben we die balans verstoord. De film laat zien hoe herstel van ecosystemen – van bossen tot landbouwgrond – niet alleen mogelijk is, maar essentieel om de aarde opnieuw te verkoelen en veerkracht op te bouwen.

woensdagavond
25 november
film van
Andréa Gema

[ Lees meer... ]

‍Toxic Harvest

Een krachtige en confronterende documentaire die pesticidenracisme, milieurechtvaardigheid en de schaduwzijde van industriële landbouw zichtbaar maakt, maar tegelijk ook hoopvolle agro-ecologische alternatieven toont.
De film legt de verborgen impact bloot van gevaarlijke pesticiden en neemt als voorbeeld de situatie in Zuid-Afrika. De makers tonen hoe landbouwgif bodem, water, lucht en menselijke gezondheid aantast. Via indringende getuigenissen van landarbeiders onthult de film een systeem waarin winst zwaarder weegt dan gezondheid. Mondiale machtsverhoudingen spelen hierin een grote rol: pesticiden die in Europa verboden zijn, worden nog steeds geëxporteerd naar landen in het Globale Zuiden, waar mens en milieu de gevolgen dragen van een landbouwmodel dat sterke koloniale sporen nalaat.

woensdagavond
2 december
film van
Tamara Kotevska

[ Lees meer... ]

‍The Tale of Silyan

Wat gebeurt er wanneer een boer zijn land, inkomen en familie dreigt te verliezen? The Tale of Silyan vertelt het ontroerende verhaal van Nikola, een boer die door economische druk en veranderend beleid geen toekomst meer ziet op het platteland. Wanneer hij een gewonde witte ooievaar verzorgt, ontstaat een bijzondere band die hem opnieuw hoop en verbondenheid geeft. Tegen de achtergrond van migratie, klimaatverandering en de moeilijke positie van familiale landbouw ontvouwt zich een visueel indrukwekkend en meeslepend verhaal.
Een gevoelige film die raakt zonder grote antwoorden te geven, maar wel uitnodigt tot reflectie over de waarde van landbouw, zorg en verbondenheid met de natuur. 

woensdagavond
9 december
film van
Rik van der Linden

[ Lees meer... ]

‍Land voor het Leven

Wat betekent het om je leven om te gooien en te kiezen voor landbouw die de aarde herstelt? Land voor het Leven volgt vier Lenteland-boerderijen waar boeren de stap zetten naar regeneratieve landbouw.
Van stadsleven naar platteland, van droom naar praktijk: hun verhalen tonen hoe bodemherstel, biodiversiteit en lokale voedselnetwerken hand in hand gaan met zingeving en gemeenschapsopbouw. De film maakt voelbaar hoe werken met de natuur niet alleen het land, maar ook mensen opnieuw verbindt.
Een inspirerende en hoopvolle documentaire die laat zien dat systeemverandering geen verre toekomst is, maar vandaag al gebeurt. 

zaterdag
12 december
workshop met 
Menno Swaak

[ Lees meer... ]

Zelf Composteren

Het Nieuwe Goud wordt het wel genoemd: het 'afval' uit onze tuinen en keukens. Waarom zou je elke dag je keukenresten afvoeren en elk jaar je tuinresten om dan elk jaar weer nieuwe compost aan te voeren. Zorg voor een kringloop dicht bij huis en creëer hoogwaardige compost. Daarmee kan je de bodem van je (moes)tuin, balkonbakken en kamerplanten verrijken. Leer van de natuur en volg haar manieren om de bodem te verrijken en je gewassen tot groei en bloei te brengen. Tegelijk krijg je een permacultuur-kijkje in de verschillen in bodembehandeling voor je moestuin en het deel met vaste planten en fruitbomen.

Introductie online
dinsdag 15 december

opleiding (6-dagen)
met Taco Blom

vrijdag 15 t/m zondag 17 januari 2027

zondag 7 t/m dinsdag 9 februari

 [ Lees meer... ]

‍Een Voedselbos systeem
en hoe nu verder?

Deze 6-daagse training (twee blokken van  drie dagen) is voor de wie al serieus, bijvoorbeeld beroepsmatig, met een voedselbos bezig is. Hoe ga je om met waar je tegenaan loopt. Dat kunnen de gevolgen van zwaktes in het ontwerp of van omstandigheden die niet zijn waargenomen in de observatiefase of van invloeden van buitenaf.
Hoe ga je nu verder?
Heb je het gevoel 'de theorie' van permacultuur redelijk te vatten, maar heb je nog veel vragen in praktijksituaties? Deze training stelt je beter in staat om antwoorden te vinden in jouw eigen situatie en meer zekerheid te krijgen in je projectaanpak
Verrijk je praktische en theoretische kennis, en je manier van denken over je (eco)systeem. Belangrijke onderwerpen:
Het land in kaart brengen
- Omgaan met water
- Plantengemeenschappen opzetten & aanplanten
- In een noodtempo klimaatadaptief zelfvoorzienend worden 

uitwisseling 
met Taco Blom
dinsdagavond
12 januari
[ Lees meer... ]

‍Consult Online met Taco Blom voor
(oud)cursisten

Het kan je niet ontgaan zijn: het hete en droge weer heeft onze oogsten beïnvloed en niet onmogelijk zal een kletsnatte herfst en/of winter ons ook weer voor uitdagingen zetten. We zullen structureel onze tuinen en voedselbossen daarop moeten voorbereiden en inrichten. Uit contact met Taco blijkt dat hij daar specifieke ideeën en adviezen voor heeft. Deze online avond geeft je de mogelijkheid een daaraan gerelateerde vraag voor te leggen en -als we voldoende tijd hebben- kunnen ook nog wat andere prangende vragen voorgelegd worde.

vrijdag 12 en zaterdag 13 februari
workshops 
met Taco Blom
[ Lees meer... ]

‍Snoeien en Enten

Deze dagen zijn zowel los als samen te volgen.

'Snoeien om op termijn te stoppen met snoeien'

uitboom is op zijn best als die op een natuurlijke wijze kan groeien. Snoeien volgens de boeken leidt meestal tot de noodzaak te blijven snoeien. En je bent ook niet altijd blij met de bijwerkingen.
Met snoeien wordt veel verstoord zoals het hormoonhuishouden van je boom? Hoe herstel je dat?
'Enten fruitbomen en vermeerderen kleinfruit'
Enten, stekken, afleggen en snoeien. Als je fruit uit je tuin wilt zijn er talloze mogelijkheden. Maar hoe doe je dat? Fruitgewassen tot productiviteit brengen vraagt kennis, inzicht en ervaring. De juiste rassen, de juiste onderstam, de juiste plaatsing, het juiste onderhoud en verzorging! Snoeien, leifruit, enten enz Theorie en praktijk: je maakt je eigen ent om mee te nemen.

Voedselbossen - Voedsel oogsten, natuur herstellen

Kunnen we voedsel verbouwen en tegelijkertijd bijdragen aan de gezondheid van onze planeet?Voedselbossen laten zien dat het kan. Ze zijn opgebouwd in lagen, zoals een natuurlijk bos, maar bestaan uit eetbare bomen, struiken en kruiden. Zo produceren ze voedsel, terwijl ze de bodem verrijken, het dierenleven ondersteunen en beter bestand zijn tegen een veranderend klimaat.Dit boek brengt wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring samen. 
Het eerste deel laat zien wat uit onderzoek bekend is over voedselbossen: van traditionele kennis tot hun betekenis voor biodiversiteit, klimaat en menselijke gezondheid.

De agro-ecologische aanpak 

Inclusief een geautoriseerd overzicht van bioprotectanten: actieve stoffen, merknamen en aanbieders.

Theo Grent, de bestsellerauteur van U2pi in de categorie landbouwreferenties, met onder meer de boeken ‘De biologische aanpak’ (2001), ‘Gewasbescherming nieuwe stijl’ (2010) en ‘De regeneratieve aanpak’ (2019), heeft een gemeenschap van producenten, onderzoekers, voorlichters, docenten en sympathisanten de principes en voordelen van milieuvriendelijke landbouw bijgebracht, en brengt ons nu ‘De agro-ecologische aanpak’ – de ultieme gids voor optimale bodem- en plantgezondheid.
We willen allemaal gezonde gewassen verbouwen in gezonde grond, maar door de vele tegenstrijdige beweringen is het soms lastig om te weten welk advies je het beste kunt opvolgen.

Vuurpad van geluk -
Over een voedselmoesboswijngaard

In Vuurpad van Geluk vertellen Aimée Paashuis en Pim Martens het verhaal van hun voedselbos, wijngaard en moestuin op een Zuid-Limburgse helling. Een plek met brandnetels, dassenpaden, paddenpoelen en druivenstokken.
Als je dit boek openslaat omdat je wilt weten hoe je een voedselbos ontwerpt, hoe je het beste wijn maakt of hoe je een moestuin strak onder controle houdt, dan kunnen we maar beter meteen eerlijk zijn: dat ga je hier niet vinden.

Kanteltijd - Op weg naar een betere wereld 

We leven in ongekend grimmige tijden, met oorlogen, crises, geopolitieke machtsverschuivingen en wankelende democratieën en economieën. In de bovenstroom zijn de golven hoog en wild, maar de onderstroom biedt hoop. Net als bij oceanen bepaalt in de wereld om ons heen de onderstroom het ritme van morgen. Bijna een miljard mensen wereldwijd werken daar in de luwte aan een betere, schonere en gezondere wereld. Dáár wachten mensen niet op toestemming, denken ze buiten bestaande systemen en handelen ze uit betrokkenheid én verbeeldingskracht. In Kanteltijd analyseert transitiewetenschapper en bestsellerauteur Jan Rotmans de grote transities van vandaag de dag en wijst de route naar een betere toekomst. 

BiodiverCITY- Leven in en rondom water

Ontwerpen met biodiversiteit als drijvende kracht voor een gezonden leefbare stad

• Maakt het onzichtbare zichtbaar: de ecologie onder de waterspiegel van de stad
• Van inzicht naar actie: concrete maatregelen voor ontwerp en beleid
• Actueel en urgent: in aanloop naar de Europese waterdoelen 2027
  

In steden vormt water de basis van onze leefomgeving. Toch blijft de ecologische kwaliteit ervan vaak buiten beeld. Dit boek brengt daar verandering in en verkent hoe water, bodem, biodiversiteit en stedelijk gebruik samenkomen. En laat zien hoe we deze systemen opnieuw in balans kunnen brengen.

.

  ‍

Welke plant waar
De ultieme plantenencyclopedie 

Het ultieme naslagwerk samengesteld door de experts van de Royal Horticultural Society De juiste plant kiezen voor de juiste plek is voor elke tuinier een uitdaging, of je nu een beginner bent of een expert. Natuurlijk helpt Google je een heel eind, maar zelden zie je de planten keurig op een rij met alle relevante informatie. Dit boek doet dat wel. Het toont de perfecte opties voor meer dan 70 verschillende omstandigheden – van geurende planten voor een schaduwrijke hoek tot de beste keuze voor een moderne en strak ogende tuin, en van de beste planten voor een uitbundig balkon tot de ideale selectie voor een insectvriendelijke tuin.

Je tuin als apotheek  - 50 recepten met geneeskrachtige planten

Medicinale planten blijven ongekend populair. Hoe je ook met veelvoorkomende tuinplanten jouw badkamer- en medicijnkastje kunt vullen, lees je in dit boek. Van helende crème en geurende gezichtstonic tot hoestsiroop en een anti-verkoudheidsbad: je maakt het makkelijk zelf.
50 recepten met planten die misschien al in jouw tuin staan, zoals kamille, rozemarijn, calendula en madelief. De planten zijn makkelijk te kweken met de tips in dit boek, of je koopt ze gewoon bij de natuurwinkel. Zo hoef je geen groene vingers te hebben om aan de slag te gaan met geneeskrachtige planten.

.

  ‍

Maria Thun Zaaikalender 2027 

Deze handige gids geeft per twee weken gedetailleerde adviezen over de optimale data en tijden voor het zaaien, planten, verzorgen en oogsten om je te helpen gezondere planten te kweken en hogere opbrengsten te krijgen. De informatie is in één oogopslag te zien en elke pagina is voorzien van duidelijke symbolen en uitleg in full colour. Met meer unieke details dan welke andere maankalender dan ook, biedt deze gids tevens informatie over: • Werken met bijen • Ongediertebestrijding • Biodynamische preparaten Het gebruiksvriendelijke ontwerp bevat nieuwe informatiekaders om sneller iets op te zoeken, plus een gedetailleerde uitleg van aanbevolen activiteiten, waardoor het gemakkelijker wordt om te weten wat je moet doen en wanneer. 

Biological Elegance - Unwitting the Devil

A real conversation with Artificial Intelligence, grounded in the beauty of life — and a map back to our Biological Elegance.
Re-embodiment of every human ensures a future that is more human, not less.
This is the conversation of our time. As AI and massive compute shatter the barriers for our technological imagination, it is critical that we reground humanity and our hyperbolic industries in living systems. This is going to have to occur inside every individual, because the nonliving societal systems cannot. We are more beautiful and more brilliant than we can imagine, but 7 generations of humans have been steadily programmed into the machine-like behavior that has resulted in the apocalyptic. We now stand at a moment in which we can subconsciously allow for the defining characteristics of life to be abstracted and attributed to machines, or we can reclaim our Biological Elegance.

.

  ‍

Eetbare bomen en struiken

Lekkers uit de natuur In het bos, in je eigen tuin of in het park – overal groeien bomen en struiken die je lokken met hun heerlijke vruchten. En ook met hun knoppen, bloemen, bladeren en zelfs hun boomsap kan je je menu verrijken.
Zeker determineren Meer dan 350 foto’s en kleurenillustraties tonen alle belangrijke kenmerken en helpen je de verschillende boom-en struiksoorten betrouwbaar te determineren. 

Natuurgids knoppen en twijgen

Met deze handzame gids kunnen aan de hand van knoppen en twijgen meer dan 150 soorten bomen en struiken herkend worden, wanneer deze geen bladeren of bloemen hebben. Een eenvoudige tabel met veel foto's maakt het makkelijk de soorten op naam te brengen. Daarnaast beschrijft de auteur alle bomen en struiken uitvoerig; deze soortbeschrijvingen bevatten vier tot acht foto's van de knoppen en twijgen voor een trefzekere determinatie. De boomportretten geven extra informatie over verspreiding en biotoop.. 

P‍ermacultuurcentrum Den Haag / Permcultuur Nu!
www.permacultuur.nu     info@permacultuur.nu  06-26130464
postadres:
Groot Hertoginnelaan 249, 2517  ET Den Haag
bezoekadres (na afspraak):
Eetbaar Park, ingang Vreeswijkstraat.

De Permacultuur Boeken Collectie
webwinkel voor boeken (Engels en Nederlands) over Permacultuur, Voedselbossen en Transitie beweging
www.permacultuurboeken.nl -
winkel@permacultuurboeken.nl‍