[ direct naar onze website ]

- Nieuwsbrief November 2026 -

Inhoud:‍

Deel deze nieuwsbrief s.v.p. met vrienden, kenissen, familie en collega's

Activiteiten en Programma's op Eetbaar Park

za 10 okt - start - Permacultuur Jaaropleiding 2026-2027 za
di 20 okt - online - uitwisseling (oud)cursisten met Taco Blom
wo 21 okt - introductie - Ontwerp je eigen Permacultuurtuin
wo 28 okt - workshop - Zelfvoorzienende eetbare tuin met sierwaarde
vr 06 nov - start - Cursus Ontwerp je eigen Permacultuurtuin
wo 11 nov - filmavond - Eat more Trees
za 14 nov - werkdag - Wilgen knotten, vlechten en meer
wo 18 nov - filmavond - Regenerating Life
wo 25 nov - filmavond - Toxic Harvest
wo 02 dec - filmavond - The Tale of Silyan
wo 09 dec - filmavond - Land voor het Leven
za 11 dec - workshop - Zelf Composteren
di 15 dec - introductie - Een voedselbos systeem en hoe nu verder
vr 15 jan - start training - Een Voedselbos Systeem en hoe nu verder
vr 12 feb - workshop - Snoeien om te stoppen met Snoeien
za 13 feb - workshop - Enten fruitbomen en vermeerderen kleinfruit

PERMMACULTUUR VOOR VOEDING

Veel optimisme naast lege schappen

Het overkomt de grote jongens, het kan de kleine jongens overkomen.
Al maanden merken we op onze websites een toenemende druk van hackers, die iets van of met die sites willen doen, wat wij niet willen. Vaak gaat het om reclame voor bijvoorbeeld goksites of pogingen om op andere wijze misbruik te maken.
We zijn er veel tijd aan kwijt en hebben extra kosten aan beveiliging applicaties.
Dat een grote winkelketen, waar vooral veel bewerkt, industrieel voedsel wordt aangeboden, is getroffen, vind ik niet zo erg. Het geeft wel de kwetsbaarheid aan van onze voedselvoorziening.
We werken graag met de Permacultuur ontwerpprincipes en een daarvan luidt: 'elke functie moet door meerdere elementen gedragen worden'. En dat geldt natuurlijk voor ons voedselsysteem en net zo goed voor onze drinkwater- en energievoorziening.
Hoewel ik wel bezorgd ben over onze voedselzekerheid, zie ik ook dat er ontzettend veel positieve ontwikkelingen zijn, die helpen om te komen tot een leefbare, rechtvaardige samenleving en een gezonde natuurondersteunende land- en tuinbouw.

Menno Swaak
Permacultuurcentrum Den Haag

 Vaste planten, struiken en bomen

De kern van Permacultuur is het werken met vast planten, struiken en bomen. Die (ver)plant je beste als ze in rust zijn, dus als d blderen gevallen zijn en de sapstroom is afgenomen. Dat is vaak het lte najaar en mogelijk ook dit jaar weer wat later dan we gewens waren. Het veranderde klimaat vraagt om nogal wat oplettendheid bij de keuze van onze nieuwe aanplant. Zorg voor de soorten en rassen die langzaam zullen groeien, die een goed wortelstelsel hebben en niet meer gesnoeid hoeven worden. Doe ook geen compost in je plantkuil. Zo zijn er nogal wat tips en wat aan te bevelen fruitsoorten die we zeer binnenkort op een nieuwe pagina willen publiceren.
 

Cursussen - workshops - filmavonden

De nieuwe Permacultuur Jaaropleiding is net begonnen. Met een extra compacte lesblok kan nog één belangstellende instromen. 
Heb je een tuin en wil je daarin veel diverse wensen tot werkelijkheid zien komen dan is de workshop 'Een Zelfvoorzienende Eetbare Tuin met Sierwaarde' wellicht voor jou. De tuin kan de plek blijven waar jij en je gezelschap graag vertoeft en tegelijk je meer zelfvoorzienend maken in groente en fruit. En dan wordt er ook nog gelet op hoe je met de juiste aanleg meer veerkracht geeft als het gaat om het grillige weer.
Voor wie al wat affiniteit heeft met Permacultuur gaat in een cursus 'Ontwerp je eigen Permacultuurtuin' van 5 vrijdagmiddagen dieper in op het ontwerpproces en zeker ook het tekenen van je ontwerp.
Om verschillende redenen hebben we de intensieve training met expert Taco Blom van 2 keer 3 dagen voor mensen met een Voedselbosplan of een project in aanleg even moeten uitstellen. 'Een voedselbossysteem... en hoe nu verder' begint nu in januari.
We hebben dit jaar alle filmvoorstellingen gepland van het Food.Film.Fest.2026 van VoedselAnders dat in heel Nederland plaatsvindt in november en december. We hebben op dit moment prima apparatuur om dat goed weer te geven. Het zijn boeiende, actuele, inspirerende films met centrale thema's vanuit verschillende invalshoeken.
En dan is er nog de Wilgendag met wilgen knotten en afscheidingen vlechten.
En er is meer, kijk maar eens hieronder.
. 

Naar TOP 

Tuindagen Eetbaar Park Zuiderpark

Op maandag, woensdag en vrijdag van 10.00-15.00 uur onder voorbehoud van bjvoorbeeld weersomstandigheden, zijn er werk- en leerdagen en mogelijkheid tot bezoek. [ Lees meer... ]

‍

Naar TOP 

WETENSWAARDIGHEDEN / OPROEPEN

Het gaat me niet alleen om wat goed is te weten maar ook wat goed is om te onderzoeken. Ik kan het niet laten om af een toe een praatprogramma op televisie (deels) te volgen. Wat me opvalt dat daar weinig beweging, weinig ontwikkeling is waar te nemen in besef van wat er echt speelt in de wereld. Soms komt er een gastspreker langs die vanuit ervaring of onderzoek vertelt over bv dat onze bestrijdingsmiddelen in de land- en tuinbouw ziekten veroorzaken bij de mens.

Waar ga je je planten kopen?

Het moestuinseizoen begint vooral maar niet uitsluitend in het vroege voorjaar. Daar gaat het meestal om eenjarige planten. Vaste planten (planten die in de herfst afsterven en dan in het voorjaar weer uit de wortel, knol of bol opkomen), struiken en bomen plant of verplant je het beste in het late najaar. En wel als de plant het blad al heeft vallen en in rust is. Dan hebben ze enkele maanden om zich te richten op wortelen voordat ze in het voorjaar weer uitlopen en blad en bloesem gaan vormen. 
Er zijn nog meer aspecten waar je op zou kunnen letten: is het biologische, inheems of ingeburgerd, zelfbestuivend of heb je meerdere struiken of bomen nodig van dezelfde soort, past het op je bodem en de plek qua licht en schaduw, passen ze wat hoogte en breedte betreft op jouw plek?
Onze cursussen en workshops helpen je zonodig aan meer kennis en inzicht.
In de komende weken en maanden mag je dus aan de slag in je tuin of voedselbos. En waar haal je wat je zoekt dan vandaan.
Omdat de meeste lezers van deze nieuwsbrief in of niet heel ver van Den Haag wonen, geven we je in eerste plaats de kwekers of verkopers die daar opereren en meer naar onder in de lijst ook de wat verderweg gelegen kwekers.
Advies is: koop bij de kwekers inplaats van bij de handelaars. Kies je boom of struik zoveel mogelijk zelf en kijk toe dat die niet gesnoeid is. 
Op onze webpagina 'Planten, struiken en bomen kopen' vermeldden we al jaren de kwekers in de regio, zoals Mens en Tuin, Heerlijke Tuinen en De Groene Cirkel. Inmiddels zijn er gelukkig steeds meer bijgekomen en stelt het aanbod echt wat voor. 
Bemoedigend is dat zowel naar de eetbaarheid gekeken wordt, maar ook naar de functie van de planten voor gezonde, veerkrachtige ecosytemen en biodiversiteit. En steeds meer tuincentra bieden biologische planten, struiken en bomen aan.
  [ Waar planten kopen ]

De Onderstroom

De Toekomst wordt gebouwd in de onderstroom.
Overal in Nederland werken mensen aan een wereld die eerlijker, groener en menselijker is. Ze doen dat vaak buiten de schijnwerpers – kleinschalig, lokaal en met grote betrokkenheid.

“We bevinden ons in grimmige tijden en in de bovenstroom zijn de golven hoog. Maar de onderstroom bepaalt het ritme van de toekomst, met mensen die niet wachten maar gewoon doen.”
 -  prof. dr. Ir. Jan Rotmans, transitiewetenschapper.
De onderstroom bestaat uit mensen die nieuwe antwoorden geven op de uitdagingen van onze tijd. Ze bouwen aan andere vormen van ondernemen, landbouw, onderwijs, wonen, bestuur en samenleven.
[ Onderstroom ]

ZZP'er gezocht voor ecologisch hovenierstaken

Oproep van Gwénaël Hugon van Evergreen Design: Sinds september neem ik ook aanleg- en onderhoudsklussen aan zolang het past binnen een bepaalde ecologische visie. Het idee is om klanten van A tot Z te kunnen helpen, van ontwerp en coach tot aanleg en eventueel onderhoud. 
Voor die klussen huur ik soms zzp’ers in, voor een dag of meerdere dagen. Ik verwacht dat ik daar de komende tijd vaker behoefte aan heb.
Rutger gaf gisteren aan dat Eetbaar Parc misschien een mooie plek is om mensen te ontmoeten die een vergelijkbare visie op groen hebben en graag in het groen (willen) werken. Heb je iemand in gedachten die ecologisch hovenier zou willen worden of al is ? Dan kom ik graag met diegene in contact.
[ mail Gwenael ]

Food.Film.Fest. 2026

Van 10 november tot 10 december brengt Food.Film.Fest. ook in 2026 inspirerende films en gesprekken naar Vlaamse en Nederlandse steden en gemeenten. Van bioboerderij tot het buurthuis, van de cinema tot een zaaltje naast de volksmoestuin: Food.Film.Fest. duikt overal op! Ontdek verrassende verhalen over de toekomst van ons voedsel en laat je inspireren door mensen die vandaag al werken aan verandering.
Hierboven heb je al de vijf filmavonden zien staan die op Eetbaar Park plaatsvinden. Ons Eten Den Haag organiseert ook diverse voorstellingen, waarvan op dit moment de datum en de locatie nog niet bekend zijn.
 [ Agenda Ons Eten ]

Welke wel

We beijveren ons al jaren om accurate informatie te geven hoe je tot de juiste keuze komt voor je fruit- en notenbomen. In onze kleine stads- en volkstuintjes willen, kunnen en mogen we niet altijd (te) grote bomen hebben. 
We hebben vaak aanbevolen om dan de kiezen voor een boompje waarvan je weet dat de klein blijft. Bijvoorbeeld een appelboom op M27 onderstam. 
Echter deze types hebben een keerzijde. Hun wortelstelsel is vaak eenzijdig (vandaar de paal ernaast) en daarmee zwak(ker). En misschien willen we dat beter niet als we kunnen verwachten dat er meer hitte en droogte periodes komen en ook meer extreme natte periodes. Daar zijn ze wellicht niet of nauwelijks tegen opgewassen. We gaan binnenkort onze website aanvullen met informatie over kleinere fruit- en notenbomen die wèl kunnen en mogen.

The Pollinators - Zaai nu bloemen

Uit de 'boordevolle oktobernieuwsbrief' van The Pollinators: Genoot jij ook zo van het aangename oktoberzonnetje de afgelopen dagen? Bij een temperatuur van 16 a 17 graden zie je ook nog steeds hommels rondzoemen en vlinders fladderen. Bij ons staat zelfs nog een frambozenstruik met bloemetjes eraan! Er is dus nog steeds het een en ander te snacken voor onze gevleugelde vrienden. Maar dat wordt naarmate het najaar vordert steeds kariger. En straks is er vrijwel niets meer over. Des te belangrijker dat we nu al in actie komen, zodat er in het voorjaar weer genoeg voedsel te vinden is. Wij zijn de komende tijd in ieder geval - net als de laatste bestuivers - erg druk. Doe je mee? Ook voor bedrijven hebben we de komende tijd een mooi aanbod.
 [ Mis 't niet! ]

Koken met pit en peulvruchten

Samen koken, samen gezond, samen Moerwijk
Tijdens deze cursus leer je met plantaardige ingrediënten te koken. Je ontdekt hoe je hiermee smakelijke en gezonde maaltijden kunt maken, krijgt uitleg over de gezondheidsvoordelen van plantaardig eten en praktische tips voor thuis. En terwijl je druk bezig bent met koken voor je gezondheid, ontdek je Entree Moerwijk als fijne plek in de wijk en maakt kennis met buurtgenoten.
- 26 oktober, 17:00-19:00 uur
- 2 november, 18:0-20:00 uur
- 9 november, 17:00-19:00 uur
- 16 november, 18:00-20:00 uur
Locatie: Entree Moerwijk, Assumburgseweg 2, Den Haag
Kosten: 10 euro per persoon.  
Er zijn maar 8 plekken, dus schrijf je snel in 
[ Inschrijven ]

Tuiny: kant-en-klare plantenpakketten

Haal je planten natuurlijk zoveel mogelijk bij lokale en regionale kwekers. Je kunt wat/veel inspiratie opdoen voor als je een kleine tuin hebt op de website van IVN en eventueel van het aanbod gebruikmaken voor een Tasty Tuiny, Tuiny Haag, Tuiny Bloeipakket en meer 
IVN: "Zin om je tuin in één keer groener, leuker én levendiger te maken? Met de kant-en-klare Tuiny plantenpakketten hoef je alleen nog maar te planten. De rest is al voor je bedacht. Handig, toch?
Onze tuinen kunnen écht wel wat hulp gebruiken: te veel tegels en te weinig insecten en dieren. Tijd om dat anders te doen.
Tuiny‑pakketten zitten vol gifvrije planten die precies zijn wat bijen, vlinders en andere kleine helpers in jouw tuin nodig hebben. Geen gedoe, geen twijfel: gewoon een slim, compleet en effectief plantenpakket waarmee je meteen aan de slag kunt en impact kunt maken. Tuiny in samenwerking met Sprinklr
Samen met biologische plantenkwekerij Sprinklr bieden wij diverse Tuiny-pakketten aan: van Tuiny Forest tot Tasty Tuiny. Benieuwd naar deze pakketten."
[ Tuiny producten ]

Slow Food Youth Network

Gezocht: chefs, agrariërs, wetenschappers, zorghelden, productontwikkelaars, retailers, voedselondernemers, ambtenaren, studenten en andere agri- en foodtalenten onder de 35 jaar! 
Een halfjaar lang trek je met een diverse groep veranderaars door de Nederlandse voedselketen. Van een visafslag tot groothandel, van glastuinbouw tot restaurantkeuken. Je komt op plekken die normaliter niet zo toegankelijk zijn, verbreed je blik én je voedselnetwerk en onderzoekt wat jouw plek is in het systeem. Samen met anderen werk je zo mee aan de missie om het voedselsysteem beter, gezonder en eerlijker voor iedereen te maken!
Meer informatie en info-avond academie 2027
[ Slow Food Youth Network (SFYN) ]

Tuindagen - meewerken en leren op Eetbaar Park

Op bijna alle maandagen, woendagen en de meeste vijdragen kan je van circa 10.00 tot 15.00 uur terecht om wat te leren, mee te helpen of rond te kijken,
Een en ander is enigermate afhankelijk van her weer,
Waar we mee bezig zijn: wateropvang en -berging, aanleg vijver, aanleg pad door allle tuinprojecten heen, onderhoud bedden, grasmamaien en heggen scheren. Binnenkort is er ook nog een speciale wilgendag (knotten en vlechten).
[ Tuinwerkdagen ]

PERMACULTUUR BOEKEN COLLECTIE

PERMACULTUUR BOEKEN COLLECTIE‍

‍Nieuw of binnenkort leverbaar

Hieronder een greep uit de uitgebreide voorraad Engelse en Nederlandse boeken op het terrein van Permacultuur, Voedselbossen, Herstellende Landbouw, Natuurlijk Moestuinieren, ecologisch leven, bouwen en wonen, en wildplukken. Enkele nieuwe boeken krijgen wat extra aandacht:

‍Goedkope boeken

Hieronder een greep uit de voorraad goedkope boeken. Het gaat om uitgeversrestanten, winkeldochters en andere boeken, die sterk zijn afgeprijsd. 
Vanaf begin november zijn ze ook online te bestellen. Ze zijn al wel te koop in ons winkeltje op Eetbaar Park.  

Hierondernog meer goedkope boeken. 
Vanaf begin november zijn ze online te bestellen. Ze zijn al wel te koop in ons winkeltje op Eetbaar Park. 
Zand in beweging. Verrassend gedrag van alledaagse materie -
van € 39,95 voor € 12,50
Maak je eigen wilde bloementuin. Inspiratie, ontwerp en onderhoud -
van € 29,99 voor € 12,50
Bes boven bes. 30 soorten wilde en gekweekte bessen, bramen en bottels -
van € 19,95 voor € 9,90
De mooie moestuin -
van € 27,50 voor € 9,90
De smaak van bloemen. Tuinieren en recepten met eetbare bloemen -
van € 29,99 voor € 12,50

Naar TOP 

CONTACTGEGEVENS‍